EFQM Modeli

Özet

Bu kısa yazıda Stratejik bir Yönetim Yaklaşımı Olarak EFQM Modeli’nin 2020 yılında yapılan son derece kapsamlı revizyonu sonrası modelin genel bir değerlendirmesi ve kuruluşlar için sağlayacağı faydalar ele alınmaktadır.

Giriş

İçinde bulunduğu sektör, büyüklük, organizasyon yapısından bağımsız olarak her kurum ve kuruluşun başarılı olabilmek için stratejik bir yönetim sistemi kurması gereklidir. Stratejik yönetim sistemleri, standartlardan farklı olarak kuruluşa bütünsel bakabilme imkanı sağlayan araçlarıdır. Bugün kabul görmüş stratejik yönetim sistemlerine bakacak olursak Dünya’da üç sistemin mevcut olduğu görülmektedir. Deming, Malcolm Baldridge ve EFQM Modeli kabul görmüş ve kendini kanıtlamış stratejik yönetim sistemleridir.

EFQM Modeli

EFQM Modeli 1991 yılından bu yana kurumsal mükemmelliğe ulaşmak isteyen kuruluşların kullandığı pratik bir araçtır. Kuruluşların amaç ve vizyonlarına ulaşmak için sahip oldukları kuvvetli yönleri ve geliştirmeye açık alanlarını belirlemelerine yardımcı olmaktadır.

Kuruluşun bütün paydaşlarının içinde bulunduğu çevresi ile ilişkilerini geliştirmesinde ve ortak bir yön birliği sağlamasında yardımcı olmaktadır. Kuruluşun sahip olduğu kaynakların etkili ve verimli biçimde yönetilmesi ve bu doğrultuda uygun sistemler geliştirilmesine yardımcı olmaktadır.

EFQM Modeli kuruluşların geliştirdiği sistemler ile elde ettiği sonuçlar arasında bir sebep-sonuş ilişkisi kurabilmesini desteklemektedir.

Bu konularda kullanılabilecek pekçok yöntem ve araç bulunmakla birlikte, EFQM Modeli bütünsel bir bakış açısıyla bu yöntem ve araçları birbiriyle uyumlu ve birbirini tamamlayıcı bir biçimde kullanılabilmesi konusunda kuruluşlara yardımcı olmaktadır.

EFQM Modelinin Temel Unsurları

EFQM Modeli üç temel soruya cevap arayacak şekilde kurgulanmıştır:

1. YÖN: Kuruluş hangi amacı yerine getirmek için vardır?
2. UYGULAMA: Kuruluş amacını ve stratejisini nasıl hayata geçirmektedir?
3. SONUÇ: Bugüne kadar hangi sonuçları elde etti ve bugünden sonra hangi sonuçları elde etmeyi planlıyor?

Bunlarla brlikte, kuruluşun yukarıdaki başlıklardaki ilerlemesini tespit edebilmek için bir ölçüm aracı olarak RADAR ölçüm aracı kullanılmaktadır.

Birbiriyle bütünleşik bu üç unsurun birlikte kullanılması ile kuruluşlar sürdürülebilir başarıyı elde edebilmek için gelişim noktalarını belirleyebilmekte, kendi mükemmellik seviyelerini görebilmekte ve en önemlisi her maddesi bir iyi uygulama örneği olan model sayesinde kendilerini en iyiler ile kıyaslama imkanı bulabilmektedirler.

Sonuç

Stratejik bir yönetim modeli olarak da tanımlanan EFQM Modeli’nin bu üç unsuru bütünlesik uygulandığında kuruluşları amaçlarına ulaşmaları ve stratejilerini gerçekleştirmeleri konusunda desteklemekte, sahip oldukları yöntem ve araçların uyumlu ve etkili çalışmasını da güvence altına almaktadır.

Kadir Erkan

Not: EFQM Modelinin 2025 yılında yapılan revizyonunda öne çıkan değişiklikleri okumak için efqm-modeli-ve-2025-revizyonu makalesini okuyabilirsiniz.